شناخت فرد مناسب برای ازدواج، یکی از سخت‌ترین کارهایی است که در زندگی با آن روبه‌رو می‌شویم، چون افراد در دیدارهای اول، همیشه بهترین نسخه خودشان را ارائه می‌دهند.
همه ما در ابتدای آشنایی، سعی می‌کنیم جذاب‌تر، مهربان‌تر و کامل‌تر به نظر برسیم. این یک رفتار طبیعی است. اما همین موضوع، شناخت واقعی را سخت می‌کند.
پس چطور می‌شود فرد مناسب را شناخت؟ در این راهنما، سه زاویه مهم را بررسی می‌کنیم:
- دیدار اول: چه رازی در دیدار اول وجود دارد که می‌تواند رفتار آینده فرد را پیش‌بینی کند؟
- بلوغ عاطفی: چه ویژگی‌هایی نشان می‌دهد فرد برای ازدواج آماده است؟
- سفر: چرا می‌گویند اگر می‌خواهی کسی را بشناسی، با او سفر برو؟
چرا شناخت فرد مناسب برای ازدواج سخت است؟
شناخت افراد به مرور زمان ممکن است. ما هرگز در دیدار اول نمی‌توانیم کسی را بشناسیم. به همین علت است که همه چیز در ابتدای رابطه زیباست.
در ابتدای رابطه، مدت زمان قرار کوتاه است، به چالش خاصی برنمی‌خوریم و همه چیز شیک و زیبا پیش می‌رود. افراد می‌توانند راحت‌تر فیلم بازی کنند. اما وقتی شرایط سخت می‌شود، رفتار بدون نقاب افراد آشکار می‌شود.
پس شناخت واقعی، نیازمند فرصت، شرایط مختلف و نگاه دقیق است. در ادامه، سه ابزار مهم برای این شناخت را بررسی می‌کنیم.
راز شناختن فرد در دیدار اول
دیدار اول، یکی از مهم‌ترین زمان‌هایی است که می‌توانیم از فرد مقابل اطلاعات کسب کنیم. اما همان‌طور که گفتیم، افراد در دیدار اول همیشه سعی دارند بهترین نسخه خود را ارائه دهند.
پس صرفاً توجه به رفتار فرد با ما کافی نیست. راز در دو چیز است:
۱. نحوه رفتار فرد با دیگران
به رفتار فرد با افرادی که در آنجا حاضرند توجه کنید. رفتار با گارسون، راننده تاکسی، فروشنده یا هر کسی که در موقعیت قدرت پایین‌تر قرار دارد.
فردی که به هر کسی جز شما بی‌احترامی می‌کند، با حالت تمسخر و تحقیر صحبت می‌کند، به احتمال زیاد در آینده با شما نیز به همین منوال رفتار خواهد کرد.
یک مثال ساده: وقتی به رستوران می‌روید و فرد با حالتی حق‌به‌جانب و مدعی با گارسون صحبت می‌کند، احتمال بالایی دارد که با شما نیز این مدل رفتار را داشته باشد.
۲. نحوه صحبت درباره افرادی که حاضر نیستند
وقتی درباره کسی که حضور ندارد صحبت می‌کند، به لحن و محتوای صحبتش توجه کنید. اگر کاملاً او را تخریب می‌کند و به هیچ وجه انصاف را رعایت نمی‌کند، این یک نشانه خطر است.
چرا؟ چون نشان می‌دهد این فرد از نظر عاطفی و عقلانی به بلوغ کافی نرسیده و برای ازدواج آمادگی لازم را ندارد.
این فرد احترام و جایگاه را صرفاً برای شما قائل است، چون شما در جایگاه شریک عاطفی احتمالی او در آینده هستید و حتماً برای او منفعت و استفاده دارید. پس به شما احترام می‌گذارد. اما هر فردی که خارج از این دایره باشد، کاملاً طرد می‌شود و هیچ حرمتی ندارد.
پس مراقب این داستان در دیدارهای اول باشید. این همان رازی است که علم بر آن خالی از لطف نیست.
۲۰ نشانه بلوغ عاطفی (به زبان آلن دو باتن)
اگر می‌خواهید فرد مناسبی برای ازدواج انتخاب کنید، یکی از مهم‌ترین معیارها بلوغ عاطفی است. آلن دو باتن، نویسنده و فیلسوف سوئیسی، ۲۰ نشانه برای بلوغ عاطفی مطرح کرده که می‌تواند چارچوب خوبی برای شناخت باشد. فردی که این نشانه‌ها را دارد، احتمالاً برای یک رابطه پایدار آماده‌تر است.
۱. بدرفتاری دیگران را ریشه‌یابی می‌کند، نه اینکه قضاوت کند
فردی که بلوغ عاطفی دارد، وقتی کسی با او بدرفتاری می‌کند، سریع قضاوت نمی‌کند که «این آدم بدی است.» بلکه می‌پرسد: «چه چیزی باعث شده این رفتار از او سر بزند؟» او می‌فهمد که بیشتر بدرفتاری آدم‌ها ریشه در اضطراب و ترس خودشان دارد.
چرا برای شناخت فرد مناسب مهم است؟ چون در زندگی مشترک، هر دو نفر گاهی بدرفتاری می‌کنند. فردی که ریشه‌یابی می‌کند، به جای دعوا، به دنبال حل مشکل می‌رود. فردی که سریع قضاوت می‌کند، هر بدرفتاری را به یک بحران تبدیل می‌کند.
برای مثال فرض کنید همسرتان بعد از یک روز کاری سخت، با لحن تندی جوابتان را می‌دهد. فرد بالغ عاطفی می‌پرسد: «امروز خیلی خسته‌ای؟ چیزی شده؟» نه اینکه فوراً بگوید: «چرا با من اینطوری حرف می‌زنی؟»
۲. حرف می‌زند، نه اینکه توقع داشته باشد ذهنش خوانده شود
یکی از رایج‌ترین دلایل دعوا در زندگی مشترک این است: «تو باید خودت می‌فهمیدی!» فرد بالغ عاطفی می‌داند که دیگران از محتویات مغز او باخبر نیستند. پس نیازهایش را به‌صراحت بیان می‌کند.
چرا برای شناخت فرد مناسب مهم است؟ چون در ازدواج، انتظار «ذهن‌خوانی» یکی از بزرگ‌ترین منابع نارضایتی است. فردی که حرف می‌زند، رابطه را از حدس و گمان نجات می‌دهد.
به جای اینکه منتظر بمانید همسرتان بفهمد شما به کمک نیاز دارید، بگویید: «امروز خیلی خسته‌ام. می‌شود در کارهای خانه کمکم کنی؟»
۳. اشتباه می‌کند و عذرخواهی می‌کند
همه اشتباه می‌کنند. اما تفاوت در این است که فرد بالغ عاطفی وقتی اشتباهی از او سر می‌زند، عذرخواهی می‌کند — نه اینکه بهانه بیاورد یا تقصیر را گردن دیگری بیندازد.
چرا برای شناخت فرد مناسب مهم است؟ چون در ازدواج، هیچ‌کس بی‌نقص نیست. مهم این است که فرد بتواند مسئولیت اشتباهش را بپذیرد. فردی که هرگز عذرخواهی نمی‌کند، در طول زندگی مشترک، شما را فرسوده می‌کند.
فرض کنید بحثی کرده‌اید و بعداً متوجه می‌شوید اشتباه از شما بوده. فرد بالغ می‌گوید: «حق با تو بود. من اشتباه کردم. ببخش.» نه اینکه بگوید: «خب تو هم آن روز فلان حرف را زدی!»
۴. اعتماد به نفس واقعی دارد، نه اعتماد به نفس کاذب
اعتماد به نفس واقعی یعنی فکر نکنیم فوق‌العاده‌ایم. یعنی بفهمیم همه با آزمون و خطا زندگی می‌کنند و این هیچ عیبی ندارد. اعتماد به نفس کاذب یعنی فکر کنیم بی‌نقصیم و دیگران مشکل دارند.
چرا برای شناخت فرد مناسب مهم است؟ چون فردی که اعتماد به نفس واقعی دارد، در برابر انتقاد فرو نمی‌ریزد و در عین حال، متواضع می‌ماند. این تعادل، در زندگی مشترک حیاتی است.
۵. والدینش را می‌بخشد
والدین هم انسان‌اند و درگیر ترس و اضطراب‌های خودشان بوده‌اند. فردی که والدینش را بخشیده، از بار سنگین کینه رها شده است.
چرا برای شناخت فرد مناسب مهم است؟ چون فردی که والدینش را نبخشیده، ممکن است همان زخم‌ها را به رابطه جدید منتقل کند. بخشش والدین، نشانه‌ای از بلوغ عاطفی و آمادگی برای رابطه‌ای سالم است.
فردی که در کودکی از پدرش محبت کافی ندیده، ممکن است ناخودآگاه از همسرش انتظار داشته باشد آن خلأ را پر کند. اما فردی که پدرش را بخشیده، می‌داند همسرش مسئول زخم‌های گذشته او نیست.
۶. می‌داند چه زمانی حرف مهم را نزند
یک مسئله مهم را نباید پیش کشید، مگر اینکه هر دو نفر استراحت کرده باشند، گرسنه نباشند، مست نباشند و عجله یا استرس نداشته باشند. زمان‌بندی، بخشی از بلوغ عاطفی است.
چرا برای شناخت فرد مناسب مهم است؟ چون بسیاری از دعواهای زندگی مشترک، نه به‌خاطر موضوع، بلکه به‌خاطر زمان نامناسب مطرح شدن، بزرگ می‌شوند. فردی که زمان‌بندی را می‌فهمد، رابطه را از بحران‌های بی‌مورد نجات می‌دهد.
به جای اینکه شب ساعت ۱۲، وقتی همسرتان از خستگی از حال رفته، درباره مشکل مالی حرف بزنید، صبح روز بعد، وقتی هر دو سرحال هستید، صحبت کنید.
۷. قهر نمی‌کند؛ حرف می‌زند و می‌بخشد
قهر کردن، راه‌حل نیست. فرد بالغ عاطفی یادش هست که یک روز می‌میرد. پس حرف می‌زند و می‌بخشد — نه اینکه سکوت کند و منتظر بماند طرف مقابل خودش بفهمد.
چرا برای شناخت فرد مناسب مهم است؟ چون قهرهای طولانی، به مرور صمیمیت را از بین می‌برند. فردی که قهر نمی‌کند، رابطه را از خاموشی و سردی نجات می‌دهد.
به جای اینکه بعد از دعوا یک هفته سکوت کنید، بگویید: «من از این موضوع ناراحتم. می‌شود درباره‌اش حرف بزنیم؟»
۸. دست از کمال‌گرایی برداشته است
هیچ چیزی بی‌نقص نیست. فرد بالغ عاطفی به جای انتظار برای شرایط ایده‌آل، از «به اندازه کافی خوب بودن» قدردانی می‌کند.
چرا برای شناخت فرد مناسب مهم است؟ چون در ازدواج، هیچ همسری بی‌نقص نیست. فردی که کمال‌گراست، همیشه ناراضی است و این نارضایتی، رابطه را فرسوده می‌کند.
به جای اینکه همیشه از همسرتان ایراد بگیرید که «چرا مثل فلانی نیستی؟»، ببینید چه چیزهایی دارد و از آن‌ها قدردانی کنید.
۹. بدبینی واقع‌بینانه را فضیلت می‌داند
بدبین بودن درباره نتایج امور، یک فضیلت است. نه به این معنی که ناامید باشیم، بلکه به این معنی که برای نقشه‌های جایگزین هم آماده باشیم.
چرا برای شناخت فرد مناسب مهم است؟ چون زندگی مشترک، همیشه طبق برنامه پیش نمی‌رود. فردی که واقع‌بین است، در برابر بحران‌ها انعطاف‌پذیرتر است.
اگر یکی از شما شغلش را از دست بدهد، فردی که فقط یک نقشه داشت، فرو می‌ریزد. فردی که نقشه جایگزین داشت، می‌گوید: «حالا چه کار کنیم؟»
۱۰. نقاط ضعف و قوت را به هم گره‌خورده می‌بیند
نقاط ضعف آدم‌ها با نقاط قوتشان گره خورده است. کسی که شلخته است، شاید در عوض خلاق باشد.
چرا برای شناخت فرد مناسب مهم است؟ چون در ازدواج، هیچ‌کس بی‌نقص نیست. فردی که می‌فهمد هر ضعف، با یک قوت گره خورده، همسرش را همان‌طور که هست می‌پذیرد.
همسرتان ممکن است خیلی منظم نباشد، اما در عوض، خلاقیت بالایی دارد. فرد بالغ، این دو را با هم می‌بیند.
۱۱. به آسانی عاشق نمی‌شود
همه، هرچقدر هم از دور جذاب باشند، از نزدیک مشکلات خودشان را دارند. فرد بالغ عاطفی به آسانی عاشق نمی‌شود و وفادار می‌ماند.
چرا برای شناخت فرد مناسب مهم است؟ چون این ویژگی، نشانه‌ای از تعهد و پایداری عاطفی است. فردی که به آسانی عاشق می‌شود، به آسانی هم دلش سرد می‌شود.
فردی که بعد از یک ماه آشنایی می‌گوید «تو عشق زندگی منی»، ممکن است بعد از یک ماه دیگر، همین را به کس دیگری بگوید. اما فردی که با احتیاط عاشق می‌شود، عشقش پایدارتر است.
۱۲. می‌فهمد زندگی با او آسان نیست
زندگی با هر کسی، آسان نیست. زندگی با ما هم آسان نیست. این پذیرش، ما را متواضع‌تر می‌کند.
چرا برای شناخت فرد مناسب مهم است؟ چون فردی که فکر می‌کند «زندگی با من راحته و مشکل همیشه از توئه»، در ازدواج دچار تعارض می‌شود. فردی که می‌پذیرد زندگی با او هم سخت است، متواضع‌تر و انعطاف‌پذیرتر است.
۱۳. خودش را می‌بخشد
خطاها و حماقت‌ها بخشی از زندگی‌اند. فرد بالغ عاطفی خودش را ببخشیده و با خودش رفیق‌تر است. چون می‌داند همه ما به نوعی احمقیم.
چرا برای شناخت فرد مناسب مهم است؟ چون فردی که خودش را نبخشیده، در رابطه هم مدام خودش را سرزنش می‌کند یا از همسرش انتظار بی‌نقص بودن دارد.
به جای اینکه بعد از یک اشتباه، یک هفته خودتان را سرزنش کنید، بگویید: «خب، اشتباه کردم. درس می‌گیرم و ادامه می‌دهم.»
۱۴. با کودک درونش صلح کرده است
کله‌شقی‌های بچگانه هرگز از بین نمی‌روند. فرد بالغ یاد گرفته با آن‌ها صلح کند. لازم نیست همیشه بزرگسال باشیم. همه ما بخشی از وجودمان هنوز بچه است.
چرا برای شناخت فرد مناسب مهم است؟ چون در ازدواج، لحظاتی پیش می‌آید که هر دو نفر رفتار بچگانه دارند. فردی که با کودک درونش صلح کرده، این لحظات را می‌پذیرد و مسخره نمی‌کند.
وقتی همسرتان از یک چیز کوچک ناراحت می‌شود و مثل بچه‌ها قهر می‌کند، فرد بالغ به جای تحقیر، می‌گوید: «می‌دونم ناراحتی. بیا درباره‌اش حرف بزنیم.»
۱۵. شادی را در لحظات کوچک می‌بیند
برای شادی درازمدت، نباید به پروژه‌های بلندمدت دل بست. فرد بالغ اگر یک دم بی‌دردسر سپری شود، همان خوشحالش می‌کند.
چرا برای شناخت فرد مناسب مهم است؟ چون در زندگی مشترک، همیشه همه چیز طبق برنامه پیش نمی‌رود. فردی که منتظر «شادی بزرگ» است، همیشه ناراضی است. فردی که از لحظات کوچک لذت می‌برد، راضی‌تر است.
به جای اینکه فقط منتظر سفر خارجی باشید، از یک پیاده‌روی ساده بعد از شام هم لذت ببرید.
۱۶. نظر دیگران را کنار می‌گذارد
دیگر مهم نیست بقیه درباره‌مان چه فکری می‌کنند. فرد بالغ مسیر خودش را می‌رود، حتی اگر کسی تأییدش نکند.
چرا برای شناخت فرد مناسب مهم است؟ چون در ازدواج، فشارهای اجتماعی و خانوادگی زیاد است. فردی که به تأیید دیگران وابسته است، در تصمیم‌های مهم زندگی مشترک، دچار تردید می‌شود.
به جای اینکه به خاطر حرف دیگران، مراسم عروسی آنچنانی بگیرید که پولش را ندارید، مراسمی بگیرید که به شما و همسرتان آرامش می‌دهد.
۱۷. بازخورد را راحت می‌پذیرد
بازخورد دیگران را باید راحت‌تر پذیرفت. فرد بالغ در برابر انتقادها زره نمی‌پوشد؛ می‌شنود و اگر درست بود، اصلاح می‌کند.
چرا برای شناخت فرد مناسب مهم است؟ چون در زندگی مشترک، همسرتان گاهی انتقاد می‌کند. فردی که در برابر هر انتقادی حالت دفاعی می‌گیرد، رابطه را به بن‌بست می‌کشاند.
اگر همسرتان بگوید «وقتی دیر می‌رسی، من نگران می‌شوم»، به جای اینکه بگویید «تو همیشه غر می‌زنی»، بگویید «حق داری. سعی می‌کنم خبر بدهم.»
۱۸. دیدش را وسیع‌تر می‌کند
باید دیدمان را نسبت به دردهایمان وسیع کنیم. توجه به طبیعت، آسمان شب و کهکشان‌های دور، دردهای شخصی را کوچک‌تر می‌کند.
چرا برای شناخت فرد مناسب مهم است؟ چون در ازدواج، مشکلات کوچک اگر بزرگ دیده شوند، رابطه را فرسوده می‌کنند. فردی که دید وسیع دارد، می‌داند بسیاری از مشکلات، در مقیاس بزرگ‌تر، کوچک هستند.
۱۹. می‌فهمد گذشته‌اش روی واکنش‌هایش اثر دارد
گذشته‌ای که داشته‌ایم، در پاسخ دادن‌مان به وقایع تأثیر داشته. فرد بالغ می‌پذیرد که به‌دلیل وقایع کودکی، مستعد خطا و افراط است.
چرا برای شناخت فرد مناسب مهم است؟ چون در ازدواج، بسیاری از واکنش‌های ما ریشه در گذشته دارد. فردی که این را می‌فهمد، به جای سرزنش همسرش، ریشه واکنش‌ها را بررسی می‌کند.
اگر همسرتان نسبت به پول حساس است، به جای اینکه بگویید «چرا اینقدر خسیسی؟»، بپرسید: «در خانواده‌تان درباره پول چه تجربه‌ای داشتید؟»
۲۰. دوست بهتری است
دوستی یعنی به اشتراک گذاشتن آسیب‌پذیری‌ها. نه فقط پروژه مشترک و تبریک‌های معمول. فردی که این را فهمیده، دوست و همسر بهتری است.
چرا برای شناخت فرد مناسب مهم است؟ چون ازدواج، در نهایت، یک دوستی عمیق است. فردی که بلد است آسیب‌پذیری‌اش را به اشتراک بگذارد، همسر بهتری می‌شود.
به جای اینکه همیشه قوی به نظر برسید و بگویید «من مشکلی ندارم»، گاهی بگویید: «امروز خیلی سخت بود. می‌شود بغلم کنی؟»
این ۲۰ نشانه، یک چارچوب ایده‌آل است. هیچ‌کس همه این‌ها را ندارد. مهم این است که فرد در مسیر رشد باشد، نه اینکه کامل باشد.
شناخت افراد در سفر
خیلی شنیده‌ایم که «اگر می‌خواهی کسی را خوب بشناسی، با او سفر برو.» پیشنهاد بسیار درست و معقولی است.
در سفر به‌خاطر شرایطی که رخ می‌دهد، افراد خودِ واقعی‌شان را بیشتر نشان خواهند داد. هنگامی که سفر می‌کنیم، به‌خاطر جاده، گرما، چالش‌ها، خستگی‌ها و هزاران متغیر دیگر، رفتار بدون نقاب افراد آشکار خواهد شد.
در سفر، افراد نمی‌توانند نقش بازی کنند. یا درست‌تر بگویم، کمتر می‌توانند نقش بازی کنند.
اما در یک قرار عاشقانه، می‌توانند راحت‌تر فیلم بازی کنند. چون مدت زمان قرار کوتاه است، به چالش خاصی برنمی‌خوریم و در نهایت همه چیز بسیار شیک و زیبا خواهد بود.
پس اگر می‌خواهید کسی را واقعاً بشناسید، به سفر بروید. اما نه سفر تفریحی کوتاه، یک سفر با چالش، با برنامه‌ریزی، با تصمیم‌های مشترک. آنجاست که می‌بینید در شرایط سخت، طرف مقابل چطور رفتار می‌کند.
سفر واقعی برای شناخت فرد مناسب برای ازدواج
آیا برای ازدواج با یک نفر، نیاز است با او حتما به سفر برویم؟
جواب بسیار ساده است: خیر. لزوماً سفر نمی‌تواند شناخت درست و کاملی از افراد به ما ببخشد. صرفاً می‌توانیم شخصیت آن‌ها را کمی روشن‌تر از قبل بشناسیم.
سفر درستی که برای شناخت یک نفر باید برویم، جلسات مشاوره قبل از ازدواج است.
در این جلسات، مشاور به شما کمک می‌کند در تمام بخش‌های طرف مقابل «سفر» کنید. در این سفر که با مشاور آغاز می‌کنید، مراحل مختلفی را می‌پیمایید.
ابتدا خودتان و علایق‌تان را خواهید شناخت.
سپس آمادگی‌های شما برای ازدواج بررسی خواهد شد.
در نهایت نگرانی‌ها و دغدغه‌های شما توسط مشاور مورد سوال قرار خواهد گرفت.
این مراحل برای هر دو نفر انجام می‌شود. در نهایت شما خواهید بود که تصمیم به ازدواج خواهید گرفت یا نه.
هیچ مشاوری در هیچ جای دنیا به شما نمی‌گوید ازدواج کنید یا نکنید. تصمیم با خود شماست.
اما پیشنهاد می‌کنم در گرفتن این تصمیم مهم عجله نکنید و حتماً با افراد مجرب و متخصص مشورت کنید.
شناخت فرد مناسب برای ازدواج، یک فرایند تدریجی است. نه یک دیدار، نه یک سفر کوتاه، و نه یک احساس نمی‌تواند به‌تنهایی مبنای تصمیم شما باشد.
سه ابزار مهم برای شناخت
۱. بلوغ عاطفی: ۲۰ نشانه‌ای که آلن دو باتن مطرح کرده، چارچوب خوبی برای سنجش بلوغ عاطفی فرد مقابل است.
۲. دیدار اول: به رفتار فرد با دیگران و نحوه صحبتش درباره افراد غایب توجه کنید. این دو، رفتار آینده او با شما را پیش‌بینی می‌کند.
۳. سفر: سفر با چالش، خودِ واقعی افراد را آشکار می‌کند. اما سفر واقعی برای شناخت، جلسات مشاوره قبل از ازدواج است.
اگر در مسیر شناخت فرد مناسب نیاز به کمک تخصصی دارید، خدمات مشاوره قبل از ازدواج می‌تواند به شما کمک کند. و برای شروع، پک طلایی سوالات دوران آشنایی می‌تواند ابزار مفیدی باشد.
