وقتی از «ازدواج آسان» صحبت می‌کنیم، خیلی‌ها اول به هزینه‌های عقد و عروسی، مهریه، جهیزیه یا ساده برگزار کردن مراسم فکر می‌کنند. این مسائل مهم‌اند، اما ازدواج آسان فقط به این‌ها مربوط نمی‌شود.
ازدواج آسان یعنی دو نفر بدون اینکه خودشان را زیر فشار توقعات دیگران قرار دهند، با شناخت کافی و آمادگی وارد زندگی مشترک شوند. یعنی قبل از اینکه درگیر تالار، لباس، جهیزیه و مراسم شویم، درباره خودمان، طرف مقابل، خانواده‌ها، مسائل مالی و سبک زندگی آینده فکر کرده باشیم.
در فرهنگ ایرانی، ازدواج فقط تصمیم دو نفر نیست و معمولاً خانواده‌ها هم به شکل‌های مختلف در آن حضور دارند. به همین دلیل، برای داشتن یک ازدواج آسان و پایدار باید هم رابطه خودمان با طرف مقابل را بشناسیم و هم واقع‌بینانه به شرایط خانوادگی، اقتصادی و اجتماعی نگاه کنیم.
۷ مرحله تا انتخاب درست و پایدار
در این مسیر، هفت مرحله اهمیت زیادی دارد؛ از آمادگی برای ازدواج و شناخت خود گرفته تا انتخاب همسر، شناخت خانواده‌ها، یادگیری مهارت‌های زندگی مشترک و آماده شدن برای واقعیت‌های بعد از ازدواج.
مرحله اول: ببینید واقعا برای ازدواج آماده‌اید
اولین قدم برای ازدواج آسان، پیدا کردن یک فرد مناسب نیست؛ بررسی آمادگی خودمان برای ازدواج است.
گاهی فرد فقط به این دلیل که دوستانش ازدواج کرده‌اند، خانواده مدام سؤال می‌کنند یا احساس می‌کند از دیگران عقب افتاده است، تصمیم به ازدواج می‌گیرد. اما ازدواج قرار نیست راهی برای فرار از تنهایی، فشار خانواده یا مقایسه با دیگران باشد.
قبل از هر تصمیمی از خودتان بپرسید:
- آیا مسئولیت‌های زندگی مشترک را می‌شناسم و برای پذیرفتن آن‌ها آماده‌ام؟
- آیا می‌توانم در کنار یک فرد دیگر زندگی کنم و درباره تصمیم‌های مهم با او به توافق برسم؟
- آیا می‌توانم بخشی از زمان و انرژی خودم را برای رابطه و زندگی مشترک اختصاص دهم؟
- وقتی با اختلاف، فشار مالی یا ناراحتی روبه‌رو می‌شوم، معمولاً چه واکنشی نشان می‌دهم؟
- آیا ازدواج را به خاطر علاقه و انتخاب خودم می‌خواهم یا بیشتر تحت تأثیر خانواده، دوستان و شرایط اجتماعی هستم؟
قرار نیست قبل از ازدواج کاملاً بی‌نقص و بدون مشکل باشیم. آمادگی یعنی بدانیم ازدواج مسئولیت و تغییراتی به همراه دارد و برای روبه‌رو شدن با آن‌ها آمادگی نسبی داشته باشیم.
این بررسی را هر دو نفر باید جداگانه انجام دهند. اگر فقط یکی از طرفین برای ازدواج آماده باشد، علاقه به تنهایی نمی‌تواند همه مشکلات مسیر را حل کند.
مرحله دوم: قبل از شناخت طرف مقابل، خودتان را بشناسید
یکی از اشتباهات رایج در انتخاب همسر این است که فرد بیشتر از اینکه بداند «من چه می‌خواهم؟»، دنبال این است که «چه کسی برای من خوب است؟»
شناخت خود یعنی بدانید چه ارزش‌هایی برایتان مهم است، چه نوع زندگی‌ای می‌خواهید، چه چیزهایی برایتان قابل مذاکره نیست و در چه زمینه‌هایی می‌توانید انعطاف داشته باشید.
مثلاً ممکن است برای یک نفر داشتن فرزند بخش مهمی از آینده باشد و برای فرد دیگری نباشد. برای یک نفر نزدیکی به خانواده‌ها اهمیت زیادی داشته باشد و دیگری زندگی مستقل را ترجیح دهد. یکی ممکن است زندگی ساده و کم‌هزینه را دوست داشته باشد و دیگری به سفر، مهمانی و سبک زندگی پرهزینه علاقه داشته باشد.
هیچ‌کدام از این انتخاب‌ها لزوماً درست یا غلط نیستند. مسئله این است که قبل از ازدواج بدانید خودتان چه می‌خواهید و آیا فرد مقابل با آن تصویر از زندگی تناسب دارد یا نه.
ازدواج را با زندگی دیگران مقایسه نکنید
یکی از جاهایی که مفهوم ازدواج آسان گم می‌شود، مقایسه با دیگران است.
فرض کنید دوستتان برای عروسی چند نوع غذا، دکور خاص و یک مراسم پرهزینه برگزار کرده است. طبیعی است که شما هم تحت تأثیر قرار بگیرید و بخواهید مراسم مشابهی داشته باشید. اما شرایط مالی شما، خانواده شما و برنامه‌ای که برای سال‌های بعد زندگی دارید ممکن است کاملاً متفاوت باشد.
اگر قرار است برای چند ساعت مراسمی باشکوه برگزار کنید اما بعد از آن چند سال درگیر بدهی و فشار مالی باشید، شاید این انتخاب با شرایط واقعی زندگی شما هماهنگ نباشد.
خرج کردن برای شروع زندگی ایرادی ندارد؛ مسئله این است که مقدار هزینه با توان مالی و برنامه آینده شما تناسب داشته باشد. ازدواج آسان یعنی تصمیمی بگیرید که بعد از تمام شدن مراسم هم بتوانید با خیال راحت زندگی‌تان را ادامه دهید.
اگر می‌خواهید شناخت بهتری از خودتان پیدا کنید، استفاده از ابزارهای خودشناسی می‌تواند شروع خوبی باشد. همچنین می‌توانید تست‌های خودشناسی را در سایت بررسی کنید.
مرحله سوم: از کمک مشاور متخصص استفاده کنید
تصمیم ازدواج یکی از تصمیم‌های مهم زندگی است و طبیعی است که آدم گاهی نتواند همه ابعاد آن را به تنهایی ببیند. به همین دلیل، مشاوره قبل از ازدواج می‌تواند به شناخت بهتر و تصمیم‌گیری آگاهانه‌تر کمک کند.
مشاور قرار نیست به جای شما تصمیم بگیرد که با چه کسی ازدواج کنید. نقش او این است که کمک کند موضوعاتی را ببینید که ممکن است به دلیل علاقه، هیجان یا نگرانی از دست دادن رابطه، کمتر به آن‌ها توجه کرده باشید.
در مشاوره قبل از ازدواج معمولاً می‌توان درباره موضوعاتی مثل تفاوت‌های شخصیتی، ارزش‌ها، سبک ارتباطی، مسائل مالی، رابطه با خانواده‌ها، فرزندآوری، سبک زندگی و نحوه مدیریت اختلاف‌ها صحبت کرد.
نکته مهم، انتخاب مشاور مناسب است. صرفاً اینکه فردی عنوان مشاور داشته باشد، به این معنی نیست که برای همه مسائل انتخاب همسر یا ازدواج بهترین گزینه است. بهتر است درباره تخصص، تجربه و شیوه کاری او تحقیق کنید.
مرحله چهارم: به جای پیدا کردن فرد کامل، دنبال فرد متناسب باشید
یکی از مهم‌ترین اشتباهات در انتخاب همسر، جست‌وجوی یک فرد کاملاً بی‌نقص است.
چنین فردی وجود ندارد.
قرار نیست همسر آینده شما در همه ویژگی‌ها شبیه شما باشد. تناسب به معنی یکسان بودن نیست. ممکن است شما و طرف مقابل از نظر بعضی علایق، ویژگی‌های شخصیتی یا سبک زندگی متفاوت باشید و همچنان بتوانید زندگی خوبی بسازید.
چیزی که اهمیت بیشتری دارد این است که تفاوت‌های مهم شما قابل مدیریت باشند و در موضوعات اساسی زندگی بتوانید به تفاهم برسید.
برای مثال، اگر یکی از شما به شدت به مهاجرت علاقه دارد و دیگری به هیچ عنوان حاضر نیست ایران را ترک کند، این تفاوت با اینکه یکی چای دوست دارد و دیگری قهوه، قابل مقایسه نیست. هر دو تفاوت هستند، اما اثر آن‌ها بر آینده زندگی مشترک یکسان نیست.
بنابراین بهتر است هنگام انتخاب همسر، یک «شاخص انتخاب» برای خودتان داشته باشید. یعنی از قبل بدانید چه ویژگی‌هایی برایتان ضروری است، درباره چه موضوعاتی می‌توانید انعطاف داشته باشید و چه تفاوت‌هایی برای شما قابل پذیرش نیست.
اختلاف در ازدواج اجتناب‌ناپذیر است
حتی اگر فردی را انتخاب کنید که از بسیاری جهات با شما هماهنگ باشد، باز هم اختلاف خواهید داشت. دو انسان با دو خانواده، دو تجربه و دو ذهنیت متفاوت قرار نیست همیشه یک جور فکر کنند.
مسئله اصلی این نیست که «آیا با این فرد اختلاف خواهم داشت؟»؛ بلکه بهتر است بپرسید:
«وقتی با هم اختلاف داریم، چطور با آن برخورد می‌کنیم؟»
توانایی گفت‌وگو، شنیدن نظر مخالف، کنترل واکنش‌های هیجانی و پیدا کردن راه‌حل مشترک، در زندگی مشترک اهمیت زیادی دارد.
گاتمن در توضیح تعارض‌های زناشویی می‌گوید که همه اختلاف‌های زوجین قابل حل نیستند و بعضی از آن‌ها به دلیل تفاوت‌های شخصیتی یا نیازهای متفاوت، در طول رابطه تکرار می‌شوند. از نگاه او، هدف در چنین مواردی بیشتر مدیریت تعارض و ایجاد گفت‌وگو درباره تفاوت‌ها است تا اینکه انتظار داشته باشیم همه اختلاف‌ها برای همیشه از بین بروند.
مرحله پنجم: خانواده طرف مقابل را هم بشناسید
در فرهنگ ایرانی، ازدواج معمولاً فقط ارتباط دو نفر نیست. خانواده‌ها ممکن است در تصمیم‌گیری، رفت‌وآمد، حمایت مالی، فرزندآوری، محل زندگی و بسیاری از اتفاقات زندگی مشترک حضور داشته باشند.
به همین دلیل، شناخت خانواده طرف مقابل قبل از ازدواج اهمیت دارد. البته منظور این نیست که اگر خانواده فرد مقابل با خانواده شما متفاوت است، حتماً باید رابطه را کنار بگذارید. تفاوت خانوادگی به خودی خود به معنی مشکل نیست.
مهم این است که ببینید طرف مقابل چقدر از خانواده خود استقلال دارد و چطور مرزهای زندگی مشترک را مدیریت می‌کند.
مثلاً اگر خانواده‌ای عادت دارد در تصمیم‌های فرزند خود دخالت کند، سؤال مهم این نیست که فقط «خانواده‌اش چطور هستند؟»؛ بلکه باید ببینید خود فرد در برابر این دخالت‌ها چه واکنشی نشان می‌دهد.
یا اگر خانواده‌ای سبک زندگی، باورها یا انتظارات متفاوتی دارد، باید ببینید آیا شما و طرف مقابل درباره نحوه برخورد با این تفاوت‌ها به توافق رسیده‌اید یا نه.
حتی مهاجرت یا زندگی در شهری دیگر هم لزوماً این مسائل را از بین نمی‌برد. ممکن است فاصله جغرافیایی کمتر یا بیشتر شود، اما الگوهای رفتاری و مرزهای خانوادگی همچنان می‌توانند روی رابطه اثر بگذارند.
برای بررسی دقیق‌تر این موضوع، مقاله «نقش خانواده همسر در ازدواج» می‌تواند کمک‌کننده باشد.
مرحله ششم: مهارت‌های زندگی مشترک را یاد بگیرید
هیچ‌کس فقط به دلیل اینکه ازدواج کرده، خودبه‌خود مهارت همسر بودن را یاد نمی‌گیرد. ممکن است فردی تحصیلات بالا یا تجربه کاری زیادی داشته باشد، اما در زمان عصبانیت نتواند درست صحبت کند، احساس خودش را نشناسد یا نداند چطور درباره یک اختلاف با همسرش گفت‌وگو کند.
مهارت‌های زندگی مشترک قابل یادگیری و تمرین هستند.
از جمله مهارت‌هایی که قبل و بعد از ازدواج به آن‌ها نیاز داریم می‌توان به این موارد اشاره کرد:
- حل مسئله
- شناخت و بیان احساسات
- گوش دادن فعال
- مدیریت هیجان و خشم
- گفت‌وگوی صمیمانه
- حل تعارض
- تصمیم‌گیری مشترک
- مرزبندی با خانواده‌ها
- گفت‌وگو درباره مسائل مالی
- بیان نیازها و خواسته‌ها
این آموزش‌ها فقط مخصوص چند ماه قبل از ازدواج نیستند. رابطه در طول زمان تغییر می‌کند و هر مرحله از زندگی ممکن است مهارت‌های جدیدی بخواهد.
برای مثال، مسائل یک زوج در سال اول ازدواج ممکن است با زمانی که صاحب فرزند می‌شوند یا مسئولیت‌های شغلی بیشتری پیدا می‌کنند، کاملاً متفاوت باشد. بنابراین یکی از پایه‌های ازدواج آسان، این است که تصور نکنیم بعد از عقد یا عروسی همه چیز خودبه‌خود درست پیش می‌رود.
مرحله هفتم: برای زندگی بعد از ازدواج آماده شوید
یکی از اشتباهات رایج این است که فرد تصور کند اگر دوران آشنایی یا نامزدی خوب پیش رفته، زندگی بعد از ازدواج هم دقیقاً به همان شکل ادامه خواهد داشت.
اما ازدواج بخش‌های جدیدی از زندگی را وارد رابطه می‌کند. بعد از ازدواج، موضوعاتی مثل تقسیم مسئولیت‌های خانه، مسائل مالی، ارتباط با خانواده‌ها، محل زندگی، کار، برنامه روزانه، رابطه جنسی، فرزندآوری و تصمیم‌های مشترک اهمیت بیشتری پیدا می‌کنند.
ممکن است دو نفر در دوران آشنایی ساعت‌ها با هم صحبت کنند و اوقات خوبی داشته باشند، اما هنوز درباره این مسائل تجربه مشترکی نداشته باشند.
به همین دلیل، یکی از مهم‌ترین کارها قبل از ازدواج این است که درباره زندگی واقعی بعد از ازدواج صحبت کنید، نه فقط درباره مراسم و روز عروسی.
مثلاً درباره این موضوعات از یکدیگر سؤال کنید:
- قرار است کجا زندگی کنیم؟
- هزینه‌های زندگی چطور مدیریت می‌شود؟
- درباره کار کردن هر دو نفر چه نظری داریم؟
- رابطه ما با خانواده‌های دو طرف چگونه خواهد بود؟
- در صورت اختلاف با خانواده‌ها چه تصمیمی می‌گیریم؟
- درباره فرزندآوری چه دیدگاهی داریم؟
- مسئولیت‌های خانه چطور تقسیم می‌شود؟
- برای تفریح، سفر و زمان دونفره چه برنامه‌ای داریم؟
- در شرایط سخت مالی یا شغلی چطور از یکدیگر حمایت می‌کنیم؟
هرچه این مسائل زودتر و شفاف‌تر مطرح شوند، احتمال اینکه بعداً با یک انتظار کاملاً متفاوت روبه‌رو شوید کمتر خواهد بود.
ازدواج آسان یعنی مشکلات را ساده نگیریم
ازدواج آسان با «ساده گرفتن همه چیز» فرق دارد.
گاهی افراد برای اینکه ازدواجشان سخت نشود، درباره مسائل مهم سؤال نمی‌پرسند، اختلاف‌ها را نادیده می‌گیرند یا تصور می‌کنند بعد از ازدواج همه چیز تغییر خواهد کرد.
این کار ممکن است در کوتاه‌مدت تصمیم‌گیری را راحت‌تر کند، اما لزوماً به زندگی ساده‌تری منجر نمی‌شود.
ازدواج آسان یعنی مسائل مهم را قبل از ازدواج روشن کنیم، توقعات غیرواقعی را کنار بگذاریم و متناسب با شرایط واقعی خودمان تصمیم بگیریم.
ازدواج آسان از کجا شروع می‌شود؟
اگر بخواهیم تمام این هفت مرحله را در یک جمله خلاصه کنیم، ازدواج آسان از شناخت و تصمیم آگاهانه شروع می‌شود، نه از انتخاب تالار و خرید وسایل.
ابتدا باید خودمان را بشناسیم و ببینیم برای مسئولیت‌های زندگی مشترک آماده هستیم یا نه. بعد باید فرد مقابل را از نظر شخصیت، ارزش‌ها، اهداف، سبک زندگی و توانایی مدیریت اختلاف‌ها بشناسیم و در کنار آن، درباره خانواده‌ها و شرایط واقعی زندگی نیز اطلاعات کافی به دست آوریم.
مشاوره قبل از ازدواج و یادگیری مهارت‌های ارتباطی هم می‌تواند به این مسیر کمک کند. در نهایت، ازدواج آسان یعنی زندگی را از همان ابتدا با توقعات واقعی شروع کنیم؛ نه اینکه برای چند ساعت مراسم، سال‌ها زیر فشار مالی باشیم یا برای حفظ ظاهر رابطه، مسائل مهم را نادیده بگیریم.
یک شروع ساده، آگاهانه و متناسب با شرایط دو نفر می‌تواند زمینه بهتری برای ساختن یک زندگی مشترک پایدار فراهم کند.
اگر در مسیر انتخاب همسر یا تصمیم‌گیری برای ازدواج احساس می‌کنید به بررسی دقیق‌تر شرایط خود و طرف مقابل نیاز دارید، استفاده از مشاوره قبل از ازدواج می‌تواند یکی از گزینه‌های پیش روی شما باشد.
یک پاسخ